The Covered Bazaaar - Kapalı Çarşı - in İstanbul

Further explanation of Vowel Harmony in Turkish: The Rules for the Dotted and Un-dotted Vowel forms of I - İ and U - Ü. Also the underlying rules of vowel harmony explained.

TOPIC QUESTIONS

See Questions

The Second Rule of Vowel Harmony

See Questions

This Rule concerns the Vowels I, İ and U, Ü

We remember that there are two different forms of I (İ) and U (Ü) in Turkish.

1. The Undotted Forms of  I or U must follow the A-Undotted group A I O U
2. The Dotted Forms of  İ or Ü must follow the E-Dotted group E İ Ö Ü

Explanation about Dotted and Undotted Vowels

Basically this is about what are called Front Produced - Dotted Vowels - formed at the the front of the mouth - as exampled in the French Language - and the Back Produced - Undotted Vowels - produced nearer the throat - as exampled in English.

However, I prefer to categorize the difference as Dotted versus Undotted Forms for ease of explanation and leave the Grammatical terms to the expert linguists..

We saw in The Principle of Vowel Harmony (1) that a suffix containing the letter a can have two forms either a or e. The the suffix -den - from - which is used with the E-Dotted vowels - and -dan - which is used with the A-Undotted vowels - was shown as an example.

If we now consider a suffix which contains a (generic) letter -I we find there are four forms. These are -i, -ı, -u, ü

For example the suffix -im - my. We find it will change its own vowel - basically the -i- to any of -i, -ı, -u, ü to mirror the last vowel of the word it is suffixed to.

Note that we take the suffix -im my as an example. All other suffixes with an internal -i- vowel will follow these Vowel Harmony Rules

Some Examples of Harmonising Vowels

The Four Forms of the Suffix in -i-

The four forms of an -i- suffix such as -im, -ım, -um, -üm -   my - are as follows

The suffix form -im follows words whose last vowel is -e or -i

1. Harmony with final (Dotted Group Vowel) -e in the root word

2. bilet - ticket
3. biletim - bilet-im -my ticket
4. biletlerim - bilet-ler-im - my tickets

1. Harmony with final Dotted -i in the root word

2. diş - tooth
3. dişim -diş-im - my tooth
4. dişlerim - dişler-im - my teeth

In the table above we notice that the suffix -im must contain a dotted İ as it follows a vowel from the E-dotted Group. This is also true of the plural form -ler

The suffix -ım follows words whose last vowel is -a or -ı

1. Harmony with final (UnDotted Group Vowel) -a in the root word

2. at - horse
3. atım - at-ım - my horse
4. atlarım - atlar-ım - my horses

1. Harmony with final UnDotted -ı in the root word

2. kız - girl
3. kızım - kız-ım -my girl
4. kızlarım - kızlar-ım - my girls

In the table above we notice that the suffix -ım must contain an undotted I as it follows a vowel from the A-dotted Group. This is also true of the plural form -lar

The suffix -üm follows words whose last vowel is -ö or -ü

1. Harmony with final Dotted -ö in the root word

2. göz - eye
3. gözüm - göz-üm - my eye
4. gözlerim - gözler-im - my eyes

1. Harmony with final Dotted -ü in the root word

2. gül - rose
3. gülüm - gül-üm - my rose
4. güllerim - güller-im - my roses

Notice that the plurals gözlerim and güllerim take the -im suffix (not the -üm suffix as in the singular) as they immediately follow the final vowel -e of the plural -ler

The suffix-um follows words whose last vowel is -o or -u

1. Harmony with final UnDotted -o in the root word

2. jeton - token, jeton
3. jetonum - jeton-um - my token, my jeton
4. jetonlarım - jetonlar-ım - my tokens, my jetons

1. Harmony with final UnDotted -u in the root word

2. oyun - game
3. oyunum - oyun-um - my game
4. oyunlarım - oyunlar-ım - my games

Notice that the plurals jetonlarım and oyunlarım take the -ım suffix (not the -um suffix as in the singular) as they immediately follow the final vowel -a of the plural -lar

The Rule for Words ending in a Vowel

The Vowel of the Suffix -im - my - is dropped to prevent two vowels occurring together.

The above applies to all Personal Possessive Adjective Suffixes that begin with a vowel. Their first vowel is dropped when adding to a noun which already ends in a vowel.

1. baba - father
2. babam - my father - (baba-m not babaım)
3. baban - your father - (baba-n not babaın)

1. kedi - cat
2. kedim - my cat - (kedi-m not kediim)
3. kedimiz - our cat - (kedi-miz not kediimiz)

1. palto - overcoat
2. paltom - my overcoat - (paltou-m not paltoum)
3. paltonuz - your (pl.) overcoat - (palto-nuz not paltounuz)

When adding -im - my - (or the other Possessive Adjectives) - to a word which ends in a vowel, then we only add the letter -m etc. - this prevents two vowels occurring together.

The Complete Vowel Harmony Rules

1. Undotted A, I, O, U are followed by A - Undotted type suffix
2. Dotted E, İ, Ö, Ü are followed by E - Dotted type suffix
3. Undotted A or I are followed by I - Undotted suffix
4. Dotted E or İ are followed by İ Dotted suffix
5. Undotted O or U are followed by U - Undotted suffix
6. Dotted Ö or Ü are followed by Ü - Dotted suffix

These are the complete Rules of Vowel Harmony

The Explanation and Grammar Rules in the panel on the left (in Turkish) about Vowel harmony is taken from the TDK (Turkish Language Association website which can be found at:

The TDK Turkish Language Association.

Manisa Turkish is publishing this in the interests of our Turkish Students and of course those students of other nationalities who may be interested in the underlying Turkish Grammar Rules regarding Vowel Harmony.

See Questions

SESLER VE SES UYUMLARI
Türkçede sesler, ünlüler ve ünsüzler olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Ünlülerin Nitelikleri
Ses yolunda herhangi bir engele çarpmadan çıkan seslere ünlü denir. Türkçede sekiz ünlü vardır: a, e, ı, i, o, ö, u, ü.
Ünlüler şu biçimde sınıflandırılır:

A. Çıkış yeri ve dilin durumuna göre:
1. Kalın ünlüler: a, ı, o, u.
2. İnce ünlüler: e, i, ö, ü.

B. Dudakların durumuna göre:
1. Düz ünlüler: a, e, ı, i.
2.Yuvarlak ünlüler: o, ö, u, ü.

C. Ağzın açıklığına göre:
1. Geniş ünlüler: a, e, o, ö.
2. Dar ünlüler: ı, i, u, ü.

Ünlülerin nitelikleri:
aşağıdaki çizelgede toplu olarak gösterilmiştir:

Uzun Ünlü
1- Büyük Ünlü Uyumu
Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa, diğer hecelerdeki ünlüler de kalın; ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ağız, ayak, boyun, boyunduruk, burun, dalga, dudak, duvak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük. Buna büyük ünlü uyumu adı verilir.

2-Küçük Ünlü Uyumu
Küçük ünlü uyumu kuralı iki yönlüdür:
1. Bir kelimenin ilk hecesinde düz ünlü (a, e, ı, i) varsa sonraki hecelerde de düz ünlü bulunur: anlaşmak, yanaşmak, kayıkçı, ısırmak, ılıklaşmak, seslenmek, yelek, bilek, çilek.
2. Bir kelimenin ilk hecesinde yuvarlak ünlü (o, ö, u, ü) varsa bunu izleyen ilk hecede dar yuvarlak (u, ü) veya geniş düz (a, e) ünlü bulunur: boyunduruk, çocuk, odun, yorgunluk, yoklamak, vurmak, yumurta, özlemek, güreşmek, sürmek.

Examples
So, suffixes -di uses Vowel Harmony for the past tense (-di' li geçmiş zaman) in all persons and must be compatible with these rules, too:

Kalmak: kaldım, kaldın, kaldı, kaldık, kaldınız, kaldılar
Kılmak: kıldım, kıldın, kıldı, kıldık, kıldınız, kıldılar
Koşmak: koştum, koştun, koştu, koştuk, koştunuz, koştular
Vurmak: vurdum, vurdun, vurdu, vurduk, vurdunuz, vurdular
Gelmek: geldim, geldin, geldi, geldik, geldiniz, geldiler
Bilmek : bildim, bildin, bildi, bildik, bildiniz, bildiler
Bölmek: böldüm, böldün, böldü, böldük, böldünüz, böldüler
Gülmek: güldüm, güldün, güldü, güldük, güldünüz, güldüler