An old town house in Kars in far eastern Anatolia.

Some "Toilet Talk" - if you don't mind. Something about toilets in Turkey that we all need to know.

Some Turkish "Toilet Talk.."

All about toilets - Turkish style..

Umumi Tuvalet - A Public Toilet

Yüz Numara

"Sans Numero" yani numarasız esasında ama Fransızcada "Cent Numero" da ayni şekilde telaffuz edildiği için "Yüz Numara" olarak yeretmiştir

"Sans Numero" basically means "numberless" - (which is slang French meaning - toilet) - but because the French pronounciation of "Cent Numero" (number 100) is exactly the same then it became transliterated into Turkish as "Yüz Numera" (number 100).

Şu Yüz Numara hikayesi

The story of that "Number 100.." - a longer more complete version...

Bilindiği gibi ülkemizde tuvalet kültürü oldukça yaygındır ve ülkemizde tuvalet için çeşitli isimler mevcuttur.
Örneğin: yüz numara, lavabo, ayakyolu, hela gibi.

Bunlardan biride yüznumaradır. Benim üzerinde durduğum isimde yüz numara neden yüz numara da doksan dokuz değil. Bilindiği gibi bizim ülkemize yabancı dillerden birçok kelime girmektedir, yüz numarada bunlardan biridir.

Fransa' dan aldığımız bu kelimeyi Fransızlar bile bu şekilde kullanmıyorlar. Neden mi?, nedeni su:
Fransa' da tuvaletler bulundukları binaların en sonunda yer aldıklarından onlara numara verilmediğinden Fransızca numarasız anlamına gelen "sans numéro" olarak değerlendirilmiştir.

Peki yüz numara nerden gelmektedir. Fransızcada birde 100 numara anlamına gelen "cent" diye bir kelime bulunmaktadır. İste bu "sans" ve "cent' in" okunuşlarında ayni olduğu için bizimkilerde bu kelimeyi Türkçeye çevirirken numarasız anlamına gelen "sans" yerine yüz numara anlamına gelen "cent" kelimesini kullandıklarından, bizde tuvaletlere yüznumara denmiştir....

Now for some Toilet talk - in pictures

Here is a sign to frighten off any would-be rubbish thrower...

Rubbish is our business, and we do mean business!

Literally: " Rubbish those-who-throw seen-being-on punished-be-will (beaten-will-be-definitely). Lady - Man matters-it not..!"

Let us try English English: "Anyone seen throwing rubbish will be punished (beaten [up?]..). Lady or man it does not matter..! "

Before we all decide not to go to the toilet in Turkey in case we get attacked by the toilet cleaner - please let me put your minds at rest that in this case, I guess that the poor chap had just about had enough with his clients' behaviour....

A visit to the Toilet

First of all let us hope that it is open...

"When I'm cleaning windows...!"

		Kapı pencere(re)ler boyandığı içic. Tuvat kapalı tutuluyor. Note that our toilet keeper has mis-spelt "pencere" as "pencere(re)"... Because the door windows are being painted, the toilet is being kept closed.. And he is going well on spelling today as "tuvalet" has been written as "tuvat"...

Once inside we are still under supervision..

Don't forget to pull the chain...!

Sifonu çektiğinizde WC'den çıkınız. "çektiğinizde" - [çek-tiğ-iniz-de] - on your which having pulled.. an Objective Participle personalized by "-iniz-" and suffixed with "-de" When you have pulled the chain, leave the toilet..

And keep to the rules on disposals..

Always use the receptacle provided..

Lütfen ıslak çöp poeterinizi kova içi bırakınız.. Please leave your wet rubbish wipe inside the bucket..

What a shame that after laboriously writing a long sentence as a single word, that the writer has made a spelling mistake - poeter - should be - poşet

And on the way out..

Please Adjust you dress before leaving..

Lütfen pantalon fermuarını veya duğmesini tuvaletin içinde açıp kapatın - Başkan Please open and close your trouser zip or buttons inside the toilet - Chief

Let us seperate the suffixes:
Lütfen pantalon fermuar-ı-n-ı veya duğme-si-n-i tuvalet-in iç-in-de aç-ıp kapat-ın - Başkan

And don't forget to wash you hands..

Let us maintain good hygene standards..

Temiz ol ki herkes sevsin Be clean so that everybody (let them) like you..

One more thing before you leave..

And leave the toilet door open...

Tuvaleti kullandıktan sonra - kapıyı açık bırakınız After using the toilet, leave the door open.. -diktan sonra = after ---ing. ie. konuştuktan sonra - after talking, yüzdükten sonra = after swinmming..

And now, pay up and look happy..

Its your money they're after..

		Bu dünyada borcunu vermeyen öbür dünyata süçlü gider (tuvalet parası) He who does not pay his dues in this world goes to the next world in debt (Toilet Payment) Lütfen! - ücretinizi yukarıya ödeyiniz. Ödemeden gitmeyiniz! Please pay your fee upstairs. Without paying you do not go!

As you can see it is inescapable to leave without paying - but it looks as if many have tried.. and they have left under a curse..

And on the ferryboat..

Here is a sign in the toilet on the ferry that plies between Konak an Karşıya across the Gulf of Izmir

I leave the translation of this sign to your imagination - but the authorities obviously do not want to soil the sailing waters...

Umumi Helalar Hakkında Genelge

A Ministerial Circular too all provinces on the subject of Public Toilets..

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI
Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

SAYI:B100TSH0100005/5847 ANKARA
KONU:Umumi Helalar 01.05.2000

GENELGE 2000/36

İLGİ. 25.04.1995 tarih ve 05051 sayılı genelgemiz.

Şehir ve kasabalar ile köylerde yeterli miktarda umumi helanın bulunması, umumi helaların gerekli teknik ve hijyenik şartlara sahip olmaları, fert, toplum ve çevre sağlığının korunması açısından önem arz etmektedir.

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun " Sıhhi Teşkilat" başlıklı birinci babının, " Vilayet Hususi İdareleri ve Belediyeler" başlıklı dördüncü fasıl, 20nci maddede, umumi mahallerde halkın sağlığına zarar veren amilleri izale, belediyelerin ifayla görevli oldukları görevler arasında sayılmıştır.

"Şehir ve Kasabalar Hıfzıssıhhası" başlıklı on birinci babın " Mecralar ve Müzahrefat İmhası" başlıklı ikinci fasıl, 249uncu maddede, belediyelerce şehir ve kasaba dahilinde kirlenmeye meydan vermemek üzere uygun mahallerde fenne uygun şekilde helalar tesis olunacağı ve mevcutların ıslah olunacağı, belediye teşkilatı olmayan yerlerde bu zorunluluğun köy ihtiyar heyetlerine ait olduğu, cadde ve sokaklarda, meskenler yakınında ve belediyelerce tayin edilecek hudutlar dahilinde açıkta def'i hacet etmenin ( ihtiyaç giderme) kesin surette men edileceği,

282nci maddede, bu kanunda yazılı yasaklara aykırı hareket edenler veya zorunluluklara uymayanlar hakkında uygulanacak cezalar,

Ek Madde 1'de, bu kanunda yazılı suçları işleyenler hakkında 303üncü maddede yazılı kimseler tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar muteber olduğu,

Ek Madde 2'de, bu kanunun 69uncu maddesi gereğince alınmış olan tedbirlerden çevre sağlığı ile ilgili olanlara uyulmaması halinde uygulanacak cezalar,

Ek Madde 3'de, bu kanun kapsamına giren ve umumun sağlığına ilişkin davalara, mahkemelerce, Meşhud Suçların Muhakeme Usulü Kanununun 1inci maddesindeki yer ve 2üncü maddesindeki zaman kaydına bakılmaksızın suçüstü hükümlerine göre bakılacağı ve hükümler kesinleştikten sonra bunların birer suretinin Cumhuriyet Savcılıklarınca doğrudan doğruya Bakanlığımıza gönderileceğine ilişkin hükümler yer almaktadır.

19.03.1971 tarih ve 13783 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren " Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik" te, helalar, hela çukurları ve tasfiye tesislerine ilişkin olarak, genel hükümler, yersel koşullara göre seçilecek sistemlerin çeşitleri, helaların ve tasfiye tesislerinin yerleştirilmesi, yapı esasları, hesap esasları, tesislerin projelendirilmesi ve hesaplanması, dezenfeksiyon, işletme ve bakıma dair hükümler ile diğer hükümler bulunmaktadır.

"TS 8357- Halka ve Müşterilere Açık WC'lerin Sınıflandırılması ve Özellikleri" Standardında umumi helalarla ilgili özellikler verilmiştir.

Fert, toplum ve çevre sağlığının korunması ve geliştirilmesi çerçevesinde;

Şehir ve kasabalar ile köylerde, uygun mahallerde, ihtiyaca yetecek ölçüde ve miktarda, gerekli teknik ve hijyenik şartlara sahip umumi helaların belediyeler ve köy ihtiyar heyetlerince tesis edilmesi ve ettirilmesinin,

Mevcut umumi helaların ıslah edilmesi ve ettirilmesinin,

Cadde ve sokaklarda, bulvarlarda, meydanlarda, umuma açık alanlarda, meskenler yakınında, belediyeler ve köy ihtiyar heyetlerince gerektiğinde İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclislerinin görüşleri alınarak tayin edilecek hudutlar dahilinde açıkta def'i hacet etmenin (ihtiyaç giderme) kesin surette men edilmesinin,

Belediyelerce kanalizasyonu yapılmış olan yerlerdeki umumi helaların atık suları ve sıvı atıklarının bu kanallara bağlanmasının,

Kanalizasyon sistemi bulunmayan yerlerde, kanalizasyon ve umumi tasfiye (arıtım) tesisleri yapılıncaya kadar, umumi helaların, hela çukurlarının ve tasfiye tesislerinin, " Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik" te öngörülen sistemler, yerleştirilme, projelendirme ve hesap, yapı, dezenfeksiyon, işletme ve bakım esasları ve ilgili hükümlerine uygun olarak tesis edilmesi ve işletilmesinin,

Umumi helalarda oluşan sıvı atıklar ve atık suların, tekniğine uygun toplanmasının, çevre kirliliğine neden olmayacak, haşere ve vektörler ile temasını önleyecek, koku ve diğer faktörler açısından problem oluşturmayacak şekilde kapalı bir sistemle şehir kanalizasyonuna verilmesinin, şehir kanalizasyonu yok ise kanalizasyon ve umumi tasfiye tesisleri yapılıncaya kadar, " Lağım Mecrası İnşaası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik" hükümlerine, usulüne, tekniğine ve diğer ilgili mevzuata uygun olarak izale ve bertarafının,

Umumi helalarda içme ve kullanma suyu niteliğini haiz, sürekli akar ve basınçlı vaziyette su bulundurulmasının,

Umumi helaların temiz ve bakımlı, tesisat ve malzemelerinin kullanılır ve çalışır vaziyette olmasının,

Umumi helaların gerekli teknik ve hijyenik şartlar ile " TS 8357- Halka ve Müşterilere Açık WC'lerin Sınıflandırılması ve Özellikleri " Standardındaki özelliklere uygun olmalarının,

Belediye sınırları içerisindekiler için Türk Standartlar Enstitüsünün ilgili birimlerinden Hizmet Yeterlilik Belgesi alınması ve aldırılmasının,

Umumi helalarla ilgili her şehir, kasaba ve köy için bir veya birden fazla sorumlu görevlendirilmesinin,

Helaların yapımı, kullanımı, bakımı ve temizliği ile çevre ve toplum sağlığı açısından önemi, vücut hijyeni gibi konularda ilgililerin ve halkın eğitiminin temini;

Konuya ilişkin, Valiliğinizce sürekli ve periyodik kontrol ve denetimlerin yapılması ve yaptırılması;

Kontrol ve denetim sonuçlarına göre,

Konuya dair yasaklara aykırı hareket edenler, zorunluluklara uymayanlar, alınmış olan tedbirlere uymayanlar,

Uygun mahallerde, ihtiyaca yetecek ölçüde ve miktarda, gerekli teknik ve hijyenik şartlara sahip umumi helaları tesis etmeyen belediyeler ve köy ihtiyar heyetleri,

Mevcut umumi helaları ıslah etmeyenler ve ettirmeyenler,

Cadde ve sokaklarda, bulvarlarda, meydanlarda, umuma açık alanlarda, meskenler yakınında, belediyeler ve köy ihtiyar heyetlerince tayin edilen hudutlar dahilinde açıkta def'i hacet edenler (ihtiyaç giderenler),

Umumi helaları temiz ve bakımlı, gerekli teknik ve hijyenik şartlara uygun bulundurmayanlar,

Umumi hela atık suları ve sıvı atıklarını usulüne ve tekniğine ve ilgili mevzuatına uygun şekilde izale ve bertaraf etmeyenler,

Umumi helalarla ilgili sorumlu/sorumlular görevlendirmeyenler, hakkında ilgili mevzuat doğrultusunda, Valiliğinizce gerekli her türlü işlemin yapılması ve yaptırılması;

Şehir ve kasabalar ile köylerde, yeterli miktarda umumi helanın bulunması, umumi helaların gerekli teknik ve hijyenik şartlara sahip olmaları, açıkta def'i hacet etmenin (ihtiyaç giderme) önlenmesi, vücut hijyenine ilişkin halkın eğitimi için Valiliğinizce gerekli her türlü tedbirin alınması ve aldırılması; hususlarında bilgilerinizi ve gereğini, genelgemizin Kaymakamlıklar, Belediye Başkanlıkları, Köy İhtiyar Heyetleri, İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Meclisleri ve İliniz Kamuoyuna ve ilgili birimlere duyurulmasını arz ve rica ederim.

Doç.Dr. Osman DURMUŞ

Bakan .......... (İMZA)

EK: l standart örneği ( 8 shf.)

DAĞITIM.
GEREĞİ.
81 İL VALİLİĞİ
(İl Sağlık Müdürlüğü)